Jedna kontrola na miejscu w roku i nawet trzykrotnie wyższa płatność ryczałtowa dla małych gospodarstw – Parlament Europejski przyjął pakiet uproszczeń WPR, który ma uciąć biurokrację i dać rolnikom więcej elastyczności. W pakiecie są też zmiany dotyczące statusu gruntów ornych oraz podejścia do wymogów GAEC w rolnictwie ekologicznym, a wejście przepisów planowane jest od 1 stycznia 2026 r. po formalnym zatwierdzeniu przez Radę UE.
Pakiet uproszczeń WPR: co przyjął Parlament Europejski i co dalej w Radzie UE
Rolnicy mogą liczyć na mniej biurokracji i większą elastyczność w realizacji wymogów Wspólnej Polityki Rolnej. Parlament Europejski przegłosował pakiet uproszczeń, który ma ułatwić życie gospodarstwom i ograniczyć liczbę kontroli. Zmiany obejmują m.in. status gruntów ornych, wsparcie dla małych gospodarstw oraz zasady kontroli w gospodarstwach.
Pakiet uproszczeń WPR został przyjęty zdecydowaną większością głosów i teraz czeka już tylko na formalne zatwierdzenie przez Radę UE.
Zasada „jednej kontroli” w roku: jak ma działać i kogo obejmie
Jednym z głównych celów nowych przepisów jest ograniczenie biurokracji. Zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego, rolnik nie będzie musiał przechodzić więcej niż jednej kontroli na miejscu w ciągu roku. Zasada „tylko jedna kontrola rocznie” ma ukrócić sytuacje, w których gospodarstwa były sprawdzane wielokrotnie, często w newralgicznych momentach sezonu.
Dopłaty dla małych gospodarstw: płatność ryczałtowa do 3000 euro i wsparcie inwestycyjne do 75 tys. euro
Parlament Europejski zgodził się także na zwiększenie wsparcia dla drobnych rolników. Małe gospodarstwa będą mogły otrzymać:
- do 3000 euro (ok. 13 tys. zł) rocznie w formie płatności ryczałtowej (teraz jest to ok. 4800 zł)
- dodatkową jednorazową pomoc inwestycyjną do 75 tys. euro (310 tys. zł) na rozwój działalności.
Grunty orne bez obowiązku orki: co zmienia się od 1 stycznia 2026 r.
Dużą zmianą są także przepisy dotyczące statusu gruntów ornych. Zgodnie z nowymi zasadami, grunty zakwalifikowane jako orne zachowają ten status od 1 stycznia 2026 r., nawet jeśli nie były regularnie orane, uprawiane czy ponownie obsiewane.
Oznacza to, że rolnicy nie będą zmuszani do kosztownego orania tylko po to, by spełnić formalne wymogi WPR. Zmiana ma również wspierać ochronę gleby i bioróżnorodność. Ważne: przepisy te nie będą działały automatycznie. Państwa członkowskie muszą zdecydować, czy i w jakim zakresie je wdrożą.
Rolnictwo ekologiczne i GAEC: automatyczne spełnienie części wymogów i mniej formalności
Rolnicy posiadający certyfikat ekologiczny będą automatycznie uznawani za spełniających część wymogów środowiskowych GAEC w odniesieniu do ekologicznej części gospodarstwa. Ma to ograniczyć dublowanie kontroli i formalności.
Państwa członkowskie zachowają jednak prawo do doprecyzowania zasad, jeśli uznają, że uproszczenia powodują zbyt duże obciążenia administracyjne.
Terminy i zakres zmian: co wchodzi w 2026, a co nie dotyczy reformy WPR po 2027 roku
Przyjęty pakiet uproszczeń musi jeszcze zostać formalnie zatwierdzony przez Radę UE. Po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE nowe przepisy wejdą w życie, a większość zmian ma obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku. Pakiet uproszczeń nie dotyczy reformy WPR po 2027 roku, bo ta nadal jest przedmiotem odrębnych prac w Brukseli.
