Raport przygotowany przez Europejskie Centrum Pomocy w zakresie Oceny WPR i opracowany przez tematyczną grupę roboczą w okresie od marca do grudnia 2025 r. zawiera wskazówki dla organów zarządzających i oceniających dotyczące oceny zielonej architektury WPR na poziomie państw członkowskich, koncentrując się na skuteczności, spójności i efektywności.
Wytyczne podkreślają, że zieloną architekturę należy oceniać jako całość, badając, w jaki sposób różne interwencje WPR wspólnie przyczyniają się do działań w dziedzinie klimatu, zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi i ochrony różnorodności biologicznej w ramach celów szczegółowych 4, 5 i 6.
Podkreślają one również potrzebę uwzględnienia szerszego kontekstu politycznego, w tym powiązań z innymi przepisami dotyczącymi środowiska, oraz zapewniają wsparcie metodologiczne w zakresie logiki interwencji, wskaźników i wykorzystania danych.
„Należy podkreślić, że nie ma jednego modelu zielonej architektury ani jednolitego sposobu projektowania oceny. Wytyczne oferują natomiast elastyczne podejście, które można dostosować do potrzeb krajowych. Koncentrując się na relacjach między instrumentami, wytyczne ułatwiają określenie, dlaczego osiągnięto określone wyniki, gdzie występują synergie i gdzie mogą być potrzebne ulepszenia w zakresie projektowania lub ukierunkowania”.
Carina Folkeson Lillo, Kierownik ds. ewaluacji i koordynator tematycznej grupy roboczej
Zielona architektura odnosi się do zestawu interwencji i instrumentów opracowanych przez państwa członkowskie w celu osiągnięcia celów środowiskowych i klimatycznych WPR, w szczególności tych określonych w celach szczegółowych (SO) 4 (działania w dziedzinie klimatu), SO5 (zasoby naturalne) i SO6 (różnorodność biologiczna). Wytyczne mają na celu wsparcie organów zarządzających i oceniających w ocenie, w jaki sposób instrumenty te, stosowane łącznie, przyczyniają się do realizacji celów środowiskowych i klimatycznych oraz w jaki sposób można zoptymalizować ich wzajemne oddziaływanie, aby uzyskać większy wpływ polityki.
Eksperci uczestniczący w tematycznej grupie roboczej uznali, że nie ma jednolitego projektu zielonej architektury we wszystkich państwach członkowskich ani jednej określonej metody oceny jej skuteczności. Każde państwo członkowskie ma znaczną swobodę w wyborze i łączeniu instrumentów WPR, takich jak dobre warunki rolnicze i środowiskowe (GAEC), ekoprogramy, środki rolnośrodowiskowo-klimatyczne (AECM), interwencje sektorowe i kilka innych, aby sprostać swoim wyjątkowym wyzwaniom środowiskowym i klimatycznym.
Z raportem można zapoznać się tutaj.
