Ministerstwo rolnictwa zwiększy pulę środków na dopłaty bezpośrednie w kampanii 2027 o 396 mln euro. Dzięki temu stawki płatności mają zostać utrzymane na poziomie z kampanii 2026 a podstawowa płatność do hektara zamiast 101 wyniesie 115 euro/ha. Oprócz tego resort planuje również poważne zmiany w ekoschematach.
Projektując rozwiązania na lata 2023–2027 Polska skorzystała z możliwości transferu środków z II filaru WPR na płatności bezpośrednie w maksymalnej wysokości, tj. 30% (396 000 462 euro/rok), przy czym dotychczas obowiązujące przepisy rozporządzenia (UE) 2021/2115 umożliwiały wdrożenie takiego rozwiązania jedynie w odniesieniu do lat kampanii 2023–2026.
Unia klepnęła zmiany
W związku z wejściem w życie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1768 z dnia 14 lipca 2026 r. możliwe będzie zwiększenie puli środków na płatności bezpośrednie na kampanię 2027 r. do poziomu z kampanii 2026 r. Dzięki temu pula na płatności bezpośrednie wzrośnie o 396 mln euro a stawki dorównają tegorocznym.
Jakie będą płatności w 2027 r.?
Komitet Monitorujący Plan Strategiczny WPR zaopiniował już pozytywnie planowane przez resort rolnictwa zmiany w stawkach przyszłorocznych dopłat. Podstawowe wsparcie dochodów będzie na poziomie 115,84 euro/ha. Gdyby unijne przepisy nie umożliwiły Polsce przesunięcia środków między filarami, PWD byłoby na poziomie 101 euro. Różnica 14 euro może nie jest kolosalna, ale w sytuacji, gdy wielu rodników ma ogromny problem z płynnością finansową, każde euro się liczy. Płatność dla małych gospodarstw wyniesie 225 euro/ha i taka byłaby też bez przesunięcia środków.
A co z pozostałymi płatnościami? Uzupełniające redystrybucyjne wsparcie dochodów ma wynieść 40,15 euro/ha a uzupełniające wsparcie dochodów dla młodych rolników – 64,90 euro/ha. Planowane stawki płatności związane z produkcją zwierzęcą na 2027 r. to:
- krowy – 97,49 euro/szt.,
- młode bydło – 76,20 euro/szt.,
- owce – 26,03 euro/szt.,
- kozy – 11,37 euro/szt.
W przypadku płatności związanych z produkcją roślinną stawki maja wynieść:
- buraki cukrowe – 300,75 euro/ha,
- chmiel – 440,51 euro/ha,
- len – 102,75 euro/ha,
- konopie włókniste – 29,81 euro/ha.
Dopłaty do pomidorów sięgną 550 euro/ha, do truskawek – 274,53 euro/ha a do ziemniaków skrobiowych – 387,32 euro/ha.
Płatności związane z produkcją w 2027 r. mają wynosić:
- rośliny pastewne – 104,61 euro/ha,
- rośliny strączkowe na ziarno – 209,95 euro/ha.
Co z ekoschematami obszarowymi w 2027 r.?
W przypadku ekoschematu Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi ministerstwo planuje następujące stawki:
- ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt – 112,35 euro/ha,
- międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 112,35 euro/ha,
- plan nawożenia – wariant podstawowy – 22,47 euro/ha,
- plan nawożenia z wapnowaniem – 67,41 euro/ha,
- zróżnicowana struktura upraw – 67,41 euro/ha,
- wymieszanie obornika z glebą w ciągu 12 godzin od aplikacji – 44,94 euro/ha,
- stosowanie płynnych nawozów naturalnych metodami innymi niż rozbryzgowe – 67,41 euro/ha,
- uproszczone systemy uprawy – 67,41 euro/ha,
- wymieszanie słomy z glebą – 22,47 euro/ha.
Pula przewidziana na ekoschemat „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi” ma być uzupełniona z około 454,4 do 510,9 mln euro.
Na ekoschemat „Obszary z roślinami miododajnymi” stawka ma wynieść 269,21 euro/ha.
W ekoschemacie dotyczącym Integrowanej Produkcji Roślin planowane są następujące stawki:
- uprawy sadownicze – 342,70 euro/ha,
- uprawy jagodowe – 309,21 euro/ha,
- uprawy rolnicze – 146,07 euro/ha,
- uprawy warzyw – 309,21 euro/ha.
W ekoschemacie „Biologiczna uprawa” dopłaty wyniosą odpowiednio:
- mikrobiologiczne środki ochrony roślin – 89,89 euro/ha,
- nawozowe produkty mikrobiologiczne – 22,47 euro/ha.
Z kolei za realizację ekoschematu „Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych” stawka ma być na poziomie 63,15 euro/ha a za „Grunty wyłączone z produkcji” – 126,52 euro/ha.
Stawki ekoschematu dotyczącego stosowania materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mają wynieść:
- zboża i ich mieszanki – 26,74 euro/ha,
- rośliny strączkowe – 43,37 euro/ha,
- ziemniaki – 112,13 euro/ha.
Pula na ten ekoschemat ma wzrosnąć z 35,464 mln do 39,863 mln euro.
Jakie dopłaty dobrostanowe w 2027 roku?
Zmiany obejmują również bardzo dużą grupę płatności w ramach ekoschematu „Dobrostan zwierząt”. Łącznie pula na ten ekoschemat powinna wzrosnąć z około 239,2 mln do 268,95 mln euro.
Stawki dla loch zaplanowano na poziomie:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 180,06 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 429,37 euro/szt.,
- ściółka – 71,72 euro/szt.,
- odsadzanie prosiąt – 121,02 euro/szt.
Dla tuczników zaplanowano:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 91,07 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 136,60 euro/szt.,
- ściółka – 132,62 euro/szt.,
- cykl zamknięty – dodatkowa płatność do tucznika – 68,30 euro/szt.
Planowane stawki dla krów mlecznych to:
- wypas – 69,49 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 154,51 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 223,92 euro/szt.,
- ściółka – 21,74 euro/szt.,
- wybieg – 43,48 euro/szt.,
- odsadzanie cieląt – 36,96 euro/szt.
Dla krów mamek stawki mają wynieść:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 82,78 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 209,26 euro/szt.,
- ściółka – 20,09 euro/szt.,
- wybieg – 33,49 euro/szt.,
- wypas – 33,49 euro/szt.,
- system otwarty – 87,38 euro/szt.
Dla bydła opasowego zaplanowano:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 26,39 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 65,99 euro/szt.,
- ściółka – 28,83 euro/szt.,
- wybieg – 89,69 euro/szt.,
- wypas – 92,89 euro/szt..
Pozostałe planowane stawki na 2027 dobrostanowe wynoszą:
- owce – 356,15 euro/szt.,
- kozy – 344,88 euro/szt.,
- kury nioski – 224,73 euro/szt.,
- kurczęta brojlery – podstawowy zestaw wymogów – 6,07 euro/szt.,
- indyki przeznaczone na produkcję mięsa – podstawowy zestaw wymogów – 21,43 euro/szt.,
- konie – zwiększona powierzchnia bytowa – 125,28 euro/szt.,
- konie – system otwarty – 56,71 euro/szt.
Osobno określono płatności za utrzymywanie zwierząt zgodnie z wymogami krajowych systemów jakości. Planowane stawki na 2027 rok to:
- lochy – 85,39 euro/szt.,
- tuczniki – 112,36 euro/szt.,
- krowy mamki w budynkach lub pomieszczeniach – 56,18 euro/szt.,
- krowy mamki w systemie otwartym – 56,18 euro/szt.,
- opasy – 41,73 euro/szt.,
- kurczęta brojlery – 5,46 euro/szt.,
- indyki przeznaczone na produkcję mięsa – 8,09 euro/szt.
Planowane cięcia w ekoschematach w 2027 r.
W przypadku ekoschematów należy wziąć pod uwagę również to, że resort rolnictwa szykuje kolejne ograniczenia na 2027 rok. Z listy mogą zniknąć popularne praktyki, a punktacja zostanie obcięta.
Resort rolnictwa wyszedł właśnie z propozycją rezygnacji z praktyki wymieszanie słomy z glebą w ramach ekoschematu „Rolnictwo węglowe” oraz z ekoschematu „Integrowana produkcja roślin” dla roślin rolniczych. Chce także obniżyć punktację w ekoschemacie „Rolnictwo węglowe” w praktykach stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo oraz uproszczone systemy uprawy.
Rozważa także wprowadzenie degresywności płatności w ekoschemacie „Dobrostan zwierząt” wariant „Dobrostan tuczników dla tuczników uczestniczących w krajowych systemach jakości” (zmniejszenie wysokości wsparcia dla gospodarstw utrzymujących powyżej 100 DJP, a powyżej 150 DJP całkowite wyłączenie z płatności). Pod uwagę brane jest także wprowadzenie nowego ekoschematu „Niskoemisyjna produkcja bydła”.
Madalena Szymańska
